Scooterla
nd
Scooterland BV | Telefoon: 0162-456090 | Fax: 0162-435254 | info@scooterland.nl
 
 

De historie van Yamaha


 


 

Yamaha: een wereldconcern met ambitie


Vandaag de dag is Yamaha een wereldspeler van formaat op het gebied van vervoer en techniek. Hoewel de meeste mensen Yamaha alleen kennen als fabrikant van motoren en scooters is deze Japanse multinational actief op een nog veel breder terrein. Uiteraard speelt de motorfiets en de daarvan afgeleide producten als de scooter en de bromfiets de eerste viool binnen het Yamaha concern. Maar ook op andere terreinen is Yamaha toonaangevend. Zo nemen zij een vooraanstaande plaats in op de markt voor motorboten en ook op de wellicht voor ons Nederlanders vreemde markt voor sneeuwscooters is Yamaha wereldwijd toonaangevend. Van buitenboordmotor tot de gehele bouw van waterscooters, speedboten, zeilboten en zelfs grote visserijschepen beheerst Yamaha een groot en breed terrein op het gebied van watersport en vervoer over water. En wat te denken van de productie van hoogwaardige automotoren, o.a. voor Toyota, Ford en Volvo, de productie van zwembaden, elektrische fietsen, generatoren, pompsystemen, golfwagentjes en elektrische rolstoelen. Nog exotischer is de ontwikkeling en productie van industriële robots en de bouw van onbemande helikopters die gebruikt worden door o.a. NASA en internationale onderzoeksinstituten. Yamaha is dan ook een moderne multinational welke op verschillende terreinen actief en toonaangevend is. Ondanks de brede waaier van producten die Yamaha fabriceert bezit ieder product een aantal specifieke Yamaha-eigenschappen. Hierdoor onderscheidt Yamaha zich met elk product op haar specifieke markt en tegelijkertijd verbinden deze specifieke Yamaha-eigenschappen de verschillende producten tot 1 organisatie met 1 gemeenschappelijk doel en een unieke manier van werken en denken.
 


Yamaha fabrieken in Hamamatsu Japan, 2006



 

Die specifieke Yamaha-eigenschappen zijn:


 

  • Een uitzonderlijke kwaliteit die de verwachtingen van de klant overtreft.
  • De toepassing van de modernste technieken waardoor het eindproduct voldoet aan de eisen van vandaag en van morgen.
  • Volledige aandacht voor vormgeving en design waarbij functionaliteit en esthetiek hand in hand gaan.
  • En altijd gericht op het leveren van de beste prestaties.

      Of je nu een motorfiets van Yamaha ziet rijden, een speedboot ziet varen of een Yamaha generator aan het werk ziet, altijd herken je het Yamaha-stempel. Simpel gezegd kun je dat ook als volgt omschrijven: “Je ziet dat het goed is, je hoort dat het goed is en je merkt dat het goed is”. Bij Yamaha noemen ze dat “Kando”, wat staat voor het gelijktijdige gevoel van ultieme voldoening en buitensporig enthousiasme. Een soort persoonlijk gevoel van volmaakte vreugde en grenzeloos geluk wat je meemaakt als je oog in oog staat met iets van zeer hoge waarde (en daarmee bedoelen we niet de waarde in geld uitgedrukt). Bij Yamaha heeft men “Kando” als centraal thema in hun bedrijfsmissie opgenomen. Het topmanagement van Yamaha legt elk Yamaha product dan ook langs de “Kando”- meetlat. Ieder Yamaha product wordt gemaakt met als doel dat de klant er echt gelukkiger van wordt. Al is een Yamaha product nog zo technisch doordacht in elkaar gezet, altijd zal een Yamaha de klant niet alleen moeten overtuigen met zijn verstand maar ook in zijn hart. Misschien lijkt bovenstaande nogal hoogdravend en ietwat “softy”, zeker in vergelijking met onze nuchtere Nederlandse “doe maar gewoon” – filosofie. Toch neemt men bij Yamaha dit allesomvattende streven naar perfectie buitengewoon serieus. En eerlijk gezegd, als we naar de resultaten kijken kunnen we alleen in bewondering achterblijven en bij onszelf te rade gaan of wij onze nuchterheid niet wat meer moeten opwaarderen. Bij Yamaha kunnen we de resultaten altijd opsplitsen in sportieve resultaten en bedrijfseconomische resultaten. Wanneer we wat dieper kijken in de historie en het ontstaan van Yamaha zullen we zien dat beide resultaten onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden. In ieder geval was zonder sportieve resultaten het Yamaha concern nooit zo snel en zo uitbundig tot bloei gekomen. Laten we eens kijken hoe het allemaal begonnen is. Maar voordat we dat doen kijken we nog even naar de resultaten die Yamaha op sportief vlak en op bedrijfseconomisch vlak het afgelopen jaar heeft bij kunnen schrijven. Sportief gezien heeft Yamaha het afgelopen jaar voor de zoveelste keer weer het Wereldkampioenschap MotoCross in alle klassen gewonnen. Ook is Yamaha met de talentvolle Valentino Rossi weer Wereldkampioen 500 cc Wegrace geworden. Daarnaast heeft Yamaha een ontelbaar nationale en internationale titels behaald in allerlei andere takken van Motorsport, van Supermoto Grand Prix tot allerlei wegrace kampioenschappen en heuvelklim kampioenschappen.

      Yamaha fabrieken in Kakegawa Japan, 2006


      Wat de bedrijfseconomische resultaten betreft hoeft Yamaha niet onder te doen voor de sportieve prestaties. Het afgelopen jaar heeft Yamaha een omzet geboekt van een kleine 7,5 Miljard Euro. Yamaha is met haar producten actief op alle belangrijke continenten, van Azië tot Noord en Zuid Amerika en natuurlijk ook in ons eigen Europa waar de hoofdvestiging van Yamaha Europa is gevestigd op een modern bedrijventerrein bij Schiphol. In totaal werken er bij Yamaha wereldwijd meer dan 38.000 mensen. Een enorm personeelsbestand, zeker als je in ogenschouw neemt dat de productie van de Yamaha producten veelal door moderne machinerieën en een hoge mate van automatisering tot stand wordt gebracht. Een groot deel van de Yamaha medewerkers houdt zich dan ook bezig met andere taken dan zuiver productiematige. Product Ontwikkeling, Marketing, Distributie en Engineering zijn allemaal belangrijke afdelingen waarbij de persoonlijke inbreng van de Yamaha medewerkers van groot belang is. Datzelfde geldt voor de afdelingen die zich bezig houden met de wedstrijdsporten zoals Wegrace en MotoCross. De constante zoektocht naar vermogen, snelheid, wegligging en handelbaarheid is een moeilijke en vele hoog opgeleide Yamaha medewerkers zijn hier elke dag mee bezig wetende dat het telkens verbeteren van sportieve prestaties niet allen van belang is voor het winnen op de “racetrack” maar ook van levensbelang is voor het bestaan en de toekomst van het gehele Yamaha concern. Als iets bepalend is geweest voor de geschiedenis van Yamaha dan is het die niet aflatende zoektocht naar beter en sneller wel. En bij Yamaha zijn ze ervan overtuigd dat die instelling ook de toekomst van Yamaha zal bepalen.

      Yamaha fabrieken in Iwata Japan, 2006


      1887 – 1942: De muzikale wortels van Yamaha


      Het klinkt misschien gek, maar zonder de ambities van een Japanse jongeman met gevoel voor muziek en techniek en een gezonde ondernemerszin reden er nu geen honderdduizenden motoren en scooters op alle wegen van de wereld. De geschiedenis van Yamaha begint in 1887 wanneer Torakusu Yamaha zijn eerste orgel bouwt. Langzaam maar zeker vindt Torakusu een markt voor zijn orgels en in 1897 leidt dit uiteindelijk in de oprichting van het bedrijf Nippon Gakki Corporation met Torakusu Yamaha als directeur. Enkele jaren daarna werden de eerste staande piano’s en vleugelpiano’s vervaardigd.

      De oprichter en naamgever van Yamaha, Torakusu Yamaha


      In de laatste jaren van de Negentiende Eeuw en de eerste jaren van de Twintigste Eeuw is de wereld in de ban van nieuwe technische uitvindingen en toepassingen waar men enige jaren daarvoor nog niet van had kunnen dromen. Nooit eerder in de wereldgeschiedenis zijn in zo’n kort tijdsbestek zoveel nieuwe producten en zoveel nieuwe technische oplossingen op de markt gekomen dan in deze gouden jaren der techniek. De eerste auto’s, de eerste motoren, de eerste vliegtuigen, de massale toepassing van aardolie, de veelzijdige toepassing van hoogwaardig staal, de toepassing van elektriciteit in licht, geluid en communicatie en ga zo maar door. De uitvinding van het ene product leidde weer tot de ontdekking van nieuwe toepassingen voor andere producten wat weer aanleiding gaf tot nieuwe oplossingen in andere markten. Zo ontstond er een ware kruisbestuiving van creativiteit, inventiviteit en ondernemerschap. Het toppunt van deze onderlinge uitwisseling van ideeën en de expositie van de meest ongelooflijke nieuwe producten vond plaats op de Wereldtentoonstelling van St. Louis in 1904. In deze hoofdstad van de Amerikaanse staat Louisiana kwamen vanuit alle hoeken van de wereld de meest ambitieuze en innovatieve ondernemers en zakenmensen bij elkaar om te tonen wat zij in hun mars hadden en natuurlijk ook om zich te laten verbazen door de uitvindingen en producten van anderen. In deze bruisende omgeving van techneuten, uitvinders, zakenlui, avonturiers en dagdromers was het niet makkelijk om een plaats onder de zon te bemachtigen. Maar wat nu geldt gold toen ook: kwaliteit en echte klasse valt altijd op. Zo ook de piano’s en orgels van het bedrijf van Torakusu Yamaha. Tot blijdschap van Torakusu en verwondering van toonaangevende piano- en orgelbouwers vanuit de gehele wereld werd een Yamaha piano en een Yamaha orgel beloond met een “Honorary Grand Prize” tijdens de St. Louis Wereltentoonstelling. In één klap had het Japanse Nippon Gakki zich een naam verworven als bouwer van hoogwaardige muziekinstrumenten. In de jaren na de Wereldtentoonstelling maakte Yamaha handig gebruik van zijn naam en faam en begon uit te breiden op andere markten van de muziekindustrie. Ook werd de export serieus ter hand genomen. In de eerste decennia van de Twintigste Eeuw vond Nippon Gakki dan ook een steeds grotere markt voor haar piano’s, orgels, harmonica’s en grammofonen. Helaas overleed Torakusu Yamaha in 1916 zodat hij de grootste successen niet meer heeft mee kunnen maken. In 1942 eindigde het eerste hoofdstuk van Yamaha met de ontwikkeling en bouw van haar eerste akoestische gitaar.

      Yamaha orgel 1935


      1942 – 1954: Vernietiging en wederopbouw


      Ondertussen was in Europa in 1939 de oorlog uitgebroken en ook Japan had zijn ontembare ambitie omgezet in een agressieve aanvalsoorlog in Zuid Oost Azië. De ultieme klap kwam op 7 december 1941 toen het Keizerrijk Japan een totaal onverwachte aanvalsraid uitvoerde op de Amerikaanse marinebasis Pearl Harbour in de Stille Oceaan. Vanaf die dag was de Tweede Wereldoorlog pas echt een feit.

      Kamikaze aanval op Amerikaanse kruiser


      De Amerikanen werden in de strijd getrokken en op alle continenten van de wereld werd gevochten op leven en dood, en vooral dat laatste. Uiteraard ging dit alles ook niet voorbij aan de mensen en bedrijven in Japan. De Japanse keizer en zijn generaals hadden alleen oog voor oorlog en alles was daaraan ondergeschikt. Alle kennis en kunde van het land moest zich inzetten voor de oorlogsmachine en ook het door Torakusu Yamaha opgerichte Nippon Gakki moest zich toeleggen op de productie van oorlogstuig. In de Japanse hiërarchische samenleving was absoluut geen plaats om zich hier tegen te verzetten al moeten we daar direct aan toevoegen dat het overgrote deel van de Japanse bevolking ook heilig geloofde in de oorlogsambities van de Keizer en zijn oorlogskabinet. Hierbij moet ook aangetekend worden dat de Japanse Keizer een goddelijke status had; zijn wil was wet en niemand die daaraan twijfelde. Hoe dan ook, Nippon Gakki stond bekend om zijn kennis van houtbewerking voor het vervaardigen van muziekinstrumenten en het leek de Japanse Strijdmacht een goed idee als deze kennis werd ingezet voor de vervaardiging van houten propellers voor de Japanse luchtmacht. Nippon Gakki legde zich neer bij haar nieuwe rol in de oorlogsindustrie en van het ene moment op het andere werden er in dezelfde fabrieken waar eerst met liefde en plezier aan piano’s en orgels werd gebouwd nu in een steeds hoger tempo houten propellers vervaardigd waarmee jonge piloten in hun jachtvliegtuigen dood en verderf zaaiden en niet zelden zelf het onderspit moesten delven. De oorlog kende alleen maar slachtoffers en ook Nippon Gakki kon zijn lot niet ontlopen. Het grootste deel van de fabrieken werd door Amerikaanse bombardementen vernietigd. Het definitieve einde van de oorlog werd ingeluid door de verwoestende kracht van de 2 atoomaanvallen op Hiroshima en Nagasaki.

      De inslag van de atoombom in Hiroshima


      Hiroshima direct na het vallen van de verschrikkelijke atoombom


      Het Japanse Keizerrijk had zijn meerdere moeten erkennen in de technologische en organisatorische overmacht van de Verenigde Staten en Japan bleef volledig berooid achter. Het lot van de Japanse bevolking in 1945 was dan ook ronduit uitzichtloos. Bedrijven die voorheen floreerden waren nu vernietigd, er was geen geld om een wederopbouw te beginnen en het eens zo trotse Japanse volk wat eerst wilde sterven voor de eer van hun keizer kwam nu om van de honger in de straten van Tokyo. In 1946 kwam langzaam maar zeker enige hulp uit de Verenigde Staten. Schepen met voedsel zorgden ervoor dat aan de massale hongerdood een einde werd gemaakt en daarna werd een aanvang genomen met de wederopbouw. Iedereen begreep dat zo snel mogelijk gezorgd moest worden dat Japan weer op eigen benen kon staan en daarvoor was het van cruciaal belang dat er weer bedrijvigheid moest komen in de door de oorlog verwoeste Japanse fabrieken. Met financiële steun van vooral de Verenigde Staten werden de vooroorlogse industrieën weer nieuw leven ingeblazen. Ook Nippon Gakki ontving financiële steun van de Amerikanen om haar productie van muziekinstrumenten weer op te pakken. Met enthousiasme en ambitie pakte Nippon Gakki de draad van voor de oorlog weer op en naast de productie van piano’s en orgels breidde men haar productenrange verder uit met gitaren, accordeons en tuba’s. Wat in het voordeel van Nippon Gakki sprak was de uitstekende naam die men in de jaren voor de oorlog had opgebouwd. Op betrekkelijk korte termijn was Nippon Gakki dan ook weer een florerend bedrijf met een steeds groter groeiende klantenkring. In het begin van de jaren ’50 breidde Nippon Gakki haar activiteiten nog verder uit door het uitrollen van een keten van Yamaha Muziekscholen in Japan. Het was een groot succes en wetenschappers zijn het er over eens dat deze muziekscholen een zeer belangrijke rol hebben gespeeld in de verbreiding van de westerse muziek en cultuur in Japan. In de jaren ’50 transformeerde Japan zich van een oosterse natie tot een westerse natie waarbij men niet meer de blik richtte op Zuid Oost Azië maar op vooral de Amerikaanse maatschappij en haar normen en waarden. We moeten hier wel direct bij aantekenen dat de Japanners nooit haar “roots” hebben verloochend en zelf hun eigen interpretatie hebben gegeven aan het kapitalistisch systeem en het vooruitgangsstreven van die tijd.

      1954 - 1955: Het ontstaan van Yamaha Motor Corporation


      In 1950 werd Genichi Kawakami op 38 jarige leeftijd benoemd tot Algemeen Directeur van Nippon Gakki. Achteraf gezien had men geen betere keuze kunnen maken. Ambitie, gedrevenheid, een bovenmatige intelligentie en een groot ondernemershart maakten hem de ideale man om een nieuw tijdperk voor Nippon Gakki in te luiden.

      Genichi Kawakami, de man die Yamaha Motor Corporation groot heeft gemaakt


      Na de oorlog was Nippon Gakki weer van start gegaan met de productie van muziekinstrumenten. Hierdoor waren vele machines die tijdens de oorlog werden ingezet voor de productie van propellers niet meer nodig. Hoewel een deel van deze machines verwoest waren door de Amerikaanse bombardementen had Nippon Gakki nog een grote productiecapaciteit overgehouden na het aflopen van de oorlog. In de wederopbouwfase na de oorlog was er een algemeen gebrek aan productiecapaciteit en Genichi Kawakami vond dan ook dat het zonde zou zijn om zijn machines te laten wegroesten. Voortvarend ging hij op zoek naar nieuwe markten waarbij hij allerlei mogelijkheden overwoog. Van de productie van naaimachines tot het vervaardigen van auto-onderdelen en gemotoriseerde driewielers tot scooters en….motoren. Op basis van een concurrentievergelijking kwam hij tot de beslissing om te beginnen met de productie van motoren. Vanuit Nippon Gakki werd een ontwikkelingsteam samengesteld en zij kregen de opdracht om te beginnen met de bouw van de eerste motorfiets. De opdracht van Kawakami aan zijn team was eenvoudig: “Als je iets gaat maken, maak het dan beter dan de rest”. We weten niet of het ontwikkelingsteam blij was met deze simpele opdracht, feit is wel dat er in de zomer van 1954 een spiksplinternieuwe motorfiets stond te glimmen: De Yamaha YA-1. de YA-1 was voorzien van een ééncilinder, luchtgekoeld 125 cc 2-takt blok. Direct na de totstandkoming werd de machine op een tocht van 10.000 km gestuurd om hem door en door te testen. Niets mocht aan het toeval worden overgelaten.

      Yamaha YA-1, de eerste Yamaha motor


      Genichi Kawakami geloofde als geen ander in het succes van de YA-1. Ook begreep hij dat hij de productie van motoren moest loskoppelen van de vervaardiging van muziekinstrumenten. Het was immers niet echt geloofwaardig wanneer een fabriek die een naam had opgebouwd in de muziekwereld ook in staat was om met succes motorfietsen te produceren. In 1955 werd dan ook Yamaha Motor Corporation opgericht met Genichi Kawakami als directeur. Met de keuze van de naam Yamaha wilde Genichi Kawakami de grondlegger van Nippon Gakki eren. Zo verleende Torakusu Yamaha 39 jaar na zijn overlijden zijn naam aan een product en een bedrijf waar hij zelf nooit van had kunnen dromen.

      Het team wat de Yamaha YA-1 heeft ontwikkeld


      In de februarimaand van 1955 werd gestart met de productie van de Yamaha YA-1 en in het voorjaar werden de eerste motordealers in Japan bezocht. De eerste reacties waren echter nogal teleurstellend. Weinig motordealers hadden vertrouwen in de YA-1, vooral vanwege de achtergrond van Yamaha als piano- en orgelbouwer. Genichi Kawakami was er echter van overtuigd dat zijn Yamaha YA-1 kwalitatief beter was dan andere motoren op de markt. Het was dan ook tijd om dat te bewijzen.

      Genichi Kawakami test zelf de YA-1 met een lange rit tussen Tokyo en de fabriek in Hamamatsu


      Sinds 1953 werd op de hellingen van Japan’s hoogste berg, Mt. Fuji, een heuvelklimwedstrijd georganiseerd die in de afgelopen 2 jaren was uitgegroeid tot de belangrijkste wedstrijd voor motoren in Japan. Kawakami besloot dat de Yamaha YA-1 zich in deze race moest bewijzen tegen de concurrentie en schreef 10 Yamaha’s YA-1 in voor deze zware race. Probleem was wel dat deze beslissing slechts anderhalve maand voor de racedatum van 12 juli werd genomen. Met vereende kracht werd direct van start gegaan met de voorbereidingen; de 10 uitverkoren coureurs werden naar de voet van de Mt. Fuji gebracht en vanaf daar volgde een intensief trainingskamp. Elke dag werd het traject van de race verkend door de 10 rijders en langzaam maar zeker begonnen ze erin te geloven.

      De eerste Yamaha fabriek in Hamamatsu, Japan


      Op 12 juli 1955 gingen 10 Yamaha motoren van start in hun allereerste race. Bij de finish bleek het wonder geschied: Okada won de race..., op een Yamaha YA-1 en de rest van de topplaatsen werden ook door Yamaha bezet. Yamaha had zijn eerste wedstrijd voor motoren gewonnen, en dat bleek zeker niet de laatste te zijn.

      Het succesvolle team van de Mt Fuji race, 1955


      De concurrentie en de motorindustrie waren met stomheid geslagen. Vanaf dat moment was er geen twijfel meer over de kwaliteit en de prestaties van de Yamaha YA-1 en dealers die eerst hartelijk hadden moeten lachen om de nieuwe Yamaha stonden nu in rijen klaar om ze te bestellen.

      Het Asama Highland Yamaha Team, 1955


      Later dat jaar, in november, werd de eerste echte motorrace in Japan georganiseerd. De Asama Highlands Race werd gemodelleerd naar de beroemde Isle of Man TT – race, hoewel de ondergrond niet op steen was maar op vulkanische steengravel. Kawakami had zijn zinnen gezet op deze race en wilde koste wat het kost het succes van de Mt. Fuji race evenaren. Zijn opdracht was dan ook weer van een simpele duidelijkheid: “Verhoog het vermogen van de YA-1 van 5 pk tot 10 pk en we zullen winnen”. Opnieuw werd niets aan het toeval overgelaten. Er werd een trainingskamp opgeslagen bij het parcours en het gehele team oefende zich te pletter van ‘s morgens vroeg tot ’s avonds laat. Gedurende alle weken van testen was er een dokter aanwezig die instond voor de gezondheid van de rijders en verantwoordelijk was voor de juiste voeding van de rijders. De techneuten van Yamaha concentreerden zich op het motorblok van de YA-1 en op de dag van de race stond er een Yamaha YA-1 met 10 pk, tweemaal zoveel vermogen als enkele weken daarvoor. De race werd wederom een gigantisch succes. De Yamaha van Noboru Hiyoshi won de race, kort gevolgd door 3 andere Yamaha coureurs. Yamaha had in 1 jaar tijd de Japanse markt op resultaten overtuigd. De basis voor een wereldwijd succes was gelegd.

      1956 – 1968: De fundering van een wereldconcern


      Na de successen op Mt. Fuji en in de Asama Highland Race vonden steeds meer Yamaha’s hun weg naar de Japanse consument. Japan begon zich in rap tempo te ontwikkelen als een industriële reus, hoewel men daar in het Westen nog geen beeld van had. De Japanse bedrijven richtten zich voornamelijk op de Japanse thuismarkt waar al gauw een hevige concurrentiestrijd woedde in alle branches. Eigenlijk is de term concurrentiestrijd verkeerd gekozen. In Japan vond de concurrentie tussen bedrijven meer plaats op basis van competitie en een strijd ter meerdere eer en glorie van de fabriek en het merk dan de in het Westen en vooral in Amerika gevoerde strijd op leven en dood tussen bedrijven. Ook vandaag de dag is dat onderscheid tussen Japanse bedrijven en Angelsaksische organisaties nog actueel.

      Yamaha YD-1, 1957


      Hoe dan ook, in de jaren ’50 veerde de Japanse economie op als nooit tevoren. De dynamiek van het bedrijfsleven had ook zijn uitwerking op het enthousiasme van de Japanse bevolking. Langzaam maar zeker herwon de Japanse consument zijn vertrouwen en tegen het einde van de jaren ’50 was de welvaart van de Japanse burgers drastisch toegenomen. Voor Yamaha Motor Corporation was de stijgende welvaart meer dan welkom. Op de Japanse markt waren de Yamaha motoren ronduit populair en Genichi Kawakami begon al te denken aan het exporteren van de Yamaha motoren. Ambitieus als hij was richtte zijn blik zich direct op de Verenigde Staten. De Amerikanen beleefden in de jaren ’50 hun gouden tijdperk. De consumentenmarkt was “booming” en de welvaartcijfers sprongen elk jaar weer met recordhoogtes omhoog. Kawakami wilde de Amerikaanse markt op dezelfde manier veroveren als de Japanse markt: door de competitie aan te gaan op het circuit. In 1958 was hetzover. Op het eiland Santa Catalina, zo’n 40 km uit de kust van Los Angeles, vond de Catalina Grand Prix van Amerika plaats. Deze endurorace was de belangrijkste race van Amerika’s Westkust en Kawakami kwam aan de start met 4 Amerikaanse coureurs en 1 Japanse coureur, Fumio Ito. Hoewel in Amerika nog nooit iemand had gehoord van Ito werd hij in Japan beschouwd als de beste motorcoureur die Japan ooit had gekend. Op de dag van de race, 3 mei 1958, stond Ito aan de start in een veld van 35 van de beste coureurs van de wereld.
       
      Fumio Ito in de Catalina Grand Prix van 1958


      Na een tumultueuze eerste ronde waar de helft van de rijders de verkeerde weg was ingeslagen volgde er een herstart waarbij Fumio Ito als laatste van start ging doordat hij bij een valpartij betrokken was geweest tijdens de afgeblazen eerste ronde. Na de eerste ronde lag Ito al op de 8e plaats. De toeschouwers keken vertwijfeld toe hoe Fumio Ito zich een weg vocht door het stof. Opvallend was zijn rijstijl en de snelheid waarmee hij zijn Yamaha over het parcours stuurde. Na 2 ronden begon het publiek spontaan te juichen als Ito voorbij kwam razen, maar op het moment dat hij de leiding in de wedstrijd wilde overnemen begon hij snelheid te verliezen. Ito besloot een pitstop te maken waarbij duidelijk werd dat de rechtse bougie niet meer vonkte. Door de pitstop kwam hij terug op de 13e plaats in het veld en opnieuw begon hij aan een comeback. In de vijfde ronde was hij al 10e en in de zesde ronde lag hij op de 8e plaats. Op het moment van de finish werd hij als 6e afgevlagd. Fumio Ito had de Catalina Grand Prix weliswaar niet gewonnen, maar hij had wel alle harten gestolen van de aanwezige racefans. Ook vanuit de motorhandel werd enthousiast gereageerd. Een aantal motordealers uit Californië zagen wel brood in de snelle Yamaha’s. Zo werden de eerste Yamaha motoren via Californië geëxporteerd naar de Verenigde Staten. Die eerste motordealers hebben hun vroege keuze voor Yamaha nooit hoeven te betreuren. In de jaren ’60 en ’70 groeiden zij net zo hard als de populariteit van Yamaha in Amerika.

      Yamaha fabriek, 1958


      In 1960 werd de kennis en techniek van de fabricage van motorfietsen aangewend voor de productie van motorboten en buitenboordmotoren. Niet alleen werd gebruik gemaakt van de technische know-how, ook wist men bij Yamaha inmiddels hoe men het publiek moest overtuigen en hoe men de export moest aanpakken. Het recept was dan ook al beproefd: het meedoen aan races in binnen- en buitenland effende ook in deze nieuwe markt het pad naar succes voor Yamaha. Tot op de dag van vandaag is Yamaha een naam met faam in de watersport en over de gehele wereld zie je in grote getale Yamaha motorboten varen over plassen, meren en zeeën. De focus op kwaliteit en prestaties bij Yamaha leidde in het begin van de jaren ’60 tot een aantal technolgische vindingen die Yamaha als bedrijf een enorme voorsprong gaven op de concurrentie. Zo werd in 1963 het Autolube systeem geïntroduceerd. Autolube, wat staat voor Automatic Lubrication, betekende een geweldige doorbraak voor de ontwikkeling van 2-takt motoren. Het is een olie-injectiesysteem voor 2-takt motoren waardoor de 2-takt olie separaat wordt geïnjecteerd in de verbranding. De olie en de brandstof worden zo apart aangevoerd en komen pas net voor de verbranding samen. Door Autolube werd veel minder olie geconsumeerd en ook de verbranding was schoner wat weer een groot effect had op de milieubelasting. Eerst paste Yamaha dit revolutionaire systeem toe in de racerij en later werd het massaal toegepast in de motor- en bromfietsmarkt, ook door alle concurrenten van Yamaha. Autolube wordt over de gehele wereld erkent als een uitvinding die de motorindustrie enorm heeft vooruit geholpen. Een ander hoofdstuk van Yamaha was inmiddels begonnen in 1961 toen Yamaha besloot om mee te doen aan het Wereldkampioenschap Motorracen. In mei 1961 vond het debuut van Yamaha plaats in de GP van Frankrijk. De door Yamaha aangewezen coureurs waren Taneharu Noguchi en... Fumio Ito, de Japanse alleskunner op 2 wielen. Zoals we inmiddels van Yamaha gewend waren werd niets aan het toeval overgelaten: vanuit Japan werden 100 houten kratten verstuurd met daarin alle reserve-onderdelen voor de 2 motoren die Yamaha in de strijd wilde brengen, plus alles wat maar eventueel nodig moest zijn voor de rijders en het team. Van grote hoeveelheden voedsel tot medische voorzingen en medicijnen, kooktoestellen, gereedschappen en noem maar op. Niet gerekend was op de Franse douane die er dagen overdeed om de scheepslading aan spullen in te klaren. Pas na 1 week konden de kratten worden opgepikt bij de douane in Parijs. Toen alle kratten uiteindelijk arriveerden op het circuit waren er nog 2 dagen te gaan voor de dag van de race. Zonder te denken aan slapen en eten begonnen de monteurs en coureurs aan hun testritten en op de dag van de race was de hectiek nog niet voorbij. Op de startlijn bleek dat de startnummers op de motoren ontbraken, Fumio Ito tekende gauw met zijn hand het nummer op zijn motor. Noguchi ging zonder nummer van start. Al met al waren de resultaten voor Yamaha niet slecht, Ito eindigde 8e in de 250 cc race en Noguchi werd eveneens 8e in de 125 cc race.

      Fumio Ito in de Isle of Man TT, 1961


      In datzelfde jaar schreef Yamaha zich in voor haar eerste Isle of Man TT race. De op het Britse eiland Man gehouden race stond (en staat nog) vooral bekend om zijn zeer veeleisende parcours. Over 60,7 km is een traject over de bestaande kronkelige wegen van dit rotseiland uitgestippeld. Het resultaat is een zeer afwisselend parcours waarbij zeer snelle stukken, korte en snelle bochten en zeer langzame stukken elkaar voortdurend afwisselen. Voeg daarbij het heuvelachtige karakter van het eiland Man en de plots opduikende mistbanken en regenbuien en het resultaat is de meest dodelijke race ter wereld. Elk jaar rijden een aantal coureurs hier hun laatste rondjes van hun leven. Kortom, de Isle of Man is de ultieme uitdaging voor mensen met een groot hart en vooral een overvloed aan stuurmanskunst. Een kolfje naar de hand dus voor Fumio Ito. Bij aankomst op het eiland Man was het gehele eiland ondergedompeld in een laken van mist. Erger nog was dat de mist maar niet op wilde trekken. Ito was bereid om van start te gaan zonder dat hij het parcours kon verkennen, iets wat bij elke race gekkenwerk is, maar op Man volslagen ondenkbaar is. Eén rijder van het MV Augusta team wilde Ito en zijn team echter persé meenemen in zijn auto om zo in ieder geval aan Ito het parcours te laten zien, weliswaar vanuit een auto en in de dichte mist. Blijkbaar had Ito genoeg aan die korte rondrit. In de race stond hij perfect zijn mannetje. Hij finishte op de 6e plaats en pakte daarmee het eerste WK punt in het Wereldkampioenschap Wegrace voor Yamaha.

      Yamaha GP racer, 1965


      In 1963 had Yamaha zij racemotoren verder doorontwikkeld en nu kon niemand er meer omheen: Yamaha en haar Japanse rijders waren een factor om rekening mee te houden. Ook in dat jaar was Fumio Ito weer de sterrijder van Yamaha. In de Isle of man TT finishte hij als 2e en ook in de TT van Assen pakte hij de 2e plaats in de 250 cc race. En eindelijk, op 7 juli 1963 op het prachtige Ardennencircuit van Spa-Francorchamps was er de dag waar ze bij Yamaha lang naar uit gekeken hadden. Fumio Ito pakte de eerste Grand Prix zege voor Yamaha en op de 2e plaats volgde Giichi Sunako op de tweede Yamaha. Een historisch moment voor het Yamaha concern en voor de racerij in zijn algemeen. Sinds die dag in juli is een motorrace zonder Yamaha geen race meer en zonder motorracen zou Yamaha niet het Yamaha van vandaag zijn. Die eerste Grand Prix overwinning betekende veel voor Yamaha, haar werknemers, haar dealers en het verkoopsucces van haar producten.

      Yamaha’s eerste scooter, 1960


      In de eerste helft van de jaren ’60 deed Yamaha het niet alleen goed op de circuits. Ook de verkoop van haar motoren en boten verliep boven verwachting, vooral de export werd steeds belangrijker. Via Yamaha International Corporation werden Yamaha’s verkocht in Azië, Europa en de Verenigde Staten. In 1966 werd o.a. een samenwerking gestart met het Japanse Toyota voor de fabricage van de legendarische Toyota 2000GT, een droom van een auto voor die tijd. Toyota maakte voor de bouw van deze wagen intensief gebruik van de “know how” van Yamaha.

      De eerste enduro motor ter wereld, ontwikkeld door Yamaha



      De Toyota GT 2000, 1966


      In 1968 was het tijd voor een echt grote stap. Tot dat moment werden alle Yamaha producten vanuit Japan gedistribueerd. Ook het management en de ontwikkeling gebeurde altijd door Japanners in Japan. Genichi Kawakami begreep als geen ander dat voor een verdere groei van Yamaha het noodzakelijk was dat er meer voeling kwam met de diverse markten. Een Europeaan had immers andere wensen dan een Amerikaan en een Japanner dacht heel anders over bepaalde zaken dan een Fransman. Besloten werd om die eerste belangrijke stap te zetten in de belangrijke Europese markt. In 1968 werd Yamaha Motor Europe gevestigd in Nederland. Vanuit Nederland werd de gehele Europese markt bestreken. Europese klanten werden beleverd vanuit Nederland en per land werden importeurs aangesteld die weer contacten onderhielden met hun dealers. Los van de voordelen op het gebied van distributie en logistiek kon Yamaha door een eigen vestiging te hebben veel meer voeling houden met haar markt. Binnen Yamaha Europe werkten vele Europese nationaliteiten en tot op de dag van vandaag geniet Yamaha Japan van de culturele kruisbestuiving tussen de diverse nationaliteiten. Ook bij de ontwikkeling van nieuwe modellen werd een beroep gedaan op de Europese inbreng. Uitgangspunt bij Yamaha is immers om die producten te maken die het beste aansluiten op de behoefte van iedere markt.

      Yamaha Europe gevestigd op het bedrijventerrein Schiphol in Nederland


      Tegen het einde van de jaren ’60 had Yamaha zich ontwikkeld tot een wereldconcern. Door een focus op kwaliteit en ontwikkeling en een passie voor snelheid was Yamaha erin geslaagd om op alle continenten een rol van betekenis te spelen. Yamaha was klaar om de vruchten te plukken van haar eigen ambitie.

      1969 – heden: Yamaha als multinational


      Met de eerste eigen internationale vestiging van Yamaha Europe in Nederland had Yamaha definitief gekozen om op elk continent van de wereld aanwezig te zijn. Het was de eerste stap die Yamaha als puur Japans bedrijf transformeerde tot een wereldbedrijf. In de jaren ’70 en ’80 volgden vestigingen van Yamaha in Brazilië, Canada, Verenigde Staten, en Australië. Elke vestiging had een bepaalde mate van autonomie binnen het Yamaha concern. Vanuit haar eigen markt moesten de vestigingen de behoeften analyseren en daarop het aanbod aanpassen. Ook de ontwikkeling van nieuwe modellen volgde op basis van de voorkeuren van de diverse markten. Zo verschilden de Yamaha motoren op de Amerikaanse markt op diverse punten van die op de Europese markt. Ook in wedstrijdmachines waren er verschillen te bespeuren. De racemotoren en crossmotoren in Amerika onderscheidden zich in de jaren ‘70 zelfs door een andere kleurstelling. Amerika ging voor de combinatie geel, zwart en wit terwijl in Europa de kleurcombinatie rood met wit de standaard was voor de wedstrijdmachines. Ook op technisch vlak waren er kleine en grotere verschillen op te tekenen. In de jaren ’70 begon Yamaha ook te diversifiëren in andere markten. Van de bouw van generatoren tot de fabricage van golfwagentjes en sneeuwruimers. In de jaren ’80 richtte Yamaha zich ook op de auto-industrie. In 1985 werd een contract met Ford USA getekend voor de ontwikkeling van “high performance”- motoren. In 1987 leidde de samenwerking met Ford Cosworth tot de ontwikkeling van een nieuwe motor voor de Formule 3000 racewagen. In 1989 introduceerde Yamaha zich op het ultieme circus van snelheid en vermogen: de Formule 1. In 1991 leidde dit tot het Brabham Yamaha Formule 1 team.

      Yamaha Brabham Formule 1 wagen


      In de gehele historie van Yamaha heeft de motorsport centraal gestaan. Vanaf het ontstaan van Yamaha waren de sportieve prestaties altijd de aanleiding voor een nieuwe fase van succes in de ontwikkeling en verkoop van Yamaha producten. Yamaha onderscheidt zich hiermee van vele andere bedrijven die zuiver voor hun imago zich verbinden aan sportieve prestaties. Zeker heden ten dage staan de grote multinationals in de rij om hun merken te associëren met topsport. Op zich is dat begrijpelijk, zeker als je een product op de markt brengt wat niet direct met één of andere sportieve prestatie een relatie heeft. Soms gaat dit nog verder wanneer a-sportieve producten zoals bier en sigaretten via sportmarketing en sportsponsoring hun weg naar de consument vinden. Sport is “cool” en “hot” en “scoort” bij de consument. Natuurlijk weten ze dat bij Yamaha ook, maar dat is nooit de reden geweest waarom men zich zo volledig en met zoveel overgave stortte in allerlei sportieve avonturen. Bij Yamaha stond altijd centraal dat men wat wilde leren van de sport, en nog steeds is dit het geval. Het competitieve element in de motorsport zorgt ervoor dat je je direct kunt meten met de prestaties van je concurrent en alleen de beste zal als eerste de finishvlag zien. En als je de concurrentie verslagen hebt op het circuit kun je die ook verslaan in de markt. Vanaf de jaren ’70 gaf Yamaha “volgas” op het sportieve vlak. Grand Prix overwinningen en Wereldkampioenschappen werden binnen gehaald op alle terreinen van de Motorsport en in extreme avonturen als de Rally Paris – Dakar wist Yamaha vele malen als winnaar te eindigen. Het gaat te ver om alle kampioenen en kampioenschappen te vermelden. Wel kunnen we het niet nalaten om heel kort enkele beroemde Yamaha coureurs even in het licht te zetten.

      Kenny Roberts met zijn Yamaha op Daytona


      Wat te denken bijvoorbeeld van Heikki Mikkola, die in de jaren ’70 absoluut dominant was met zijn Yamaha 500 cc in de Grand Prix MotoCross wedstrijden. Of een Kenny Roberts die met zijn door Yamaha Motor USA ontwikkelde racemachine de 500 cc Grand Prix Wegrace volledig domineerde. Met zijn fabelachtige rijstijl heeft hij een blijvende indruk achtergelaten bij alle racefans en collega-coureurs. Ook Stephan Peterhansel mogen we niet vergeten, die maar liefst 6 keer de Rally Paris – Dakar op zijn naam wist te schrijven. Zijn Yamaha liet hem nooit in de steek.

      Hakan Anderson, Yamaha’s eerste Wereldkampioen Motocross


      Ook vandaag de dag is Yamaha nog alom tegenwoordig in de Motorsport. Valentino Rossi is absoluut ongenaakbaar op zijn Yamaha in de Wegrace en Stefan Everts laat iedereen het blauwe spatbord van zijn Yamaha zien in de MotoCross Grand Prix.

      Onverslaanbare “King” Kenny Roberts



      Het Yamaha Racing Team onder leiding van Giacomo Agostini, succesvol in de jaren ‘80


      Zowel sportief als commercieel gaat het Yamaha voor de wind. Ook de oorsprong van Yamaha Motor, de muziekinstrumentenfabrikant Nippon Gakki is vandaag de dag nog steeds toonaangevend in de markt, weliswaar niet meer onder de oude naam, maar ook onder de naam Yamaha. Het muzikale broertje van Yamaha Motor Corporation opereert echter volledig zelfstandig en staat geheel los van het motorische broertje. Genetisch gezien hebben ze natuurlijk wel een relatie. Zou het misschien die bloedband zijn die ervoor zorgt dat ze in hun o zo verschillende markten zo succesvol zijn? In ieder geval kan hun gezamenlijke stamvader, Torakusu Yamaha, trots zijn.
       
      De onvergetelijke Heikki Mikkola op Yamaha, 4-voudig Wereldkampioen Motocross in 1974, 1976, 1977, 1978



      Stefan Everts, King of Motocross, vele malen Wereldkampioen op Yamaha



      Phil Read, Yamaha’s eerste Wereldkampioen Wegrace in 1964



      Valentino Rossi, de snelste coureur ter wereld



      De winnende Yamaha in Paris – Dakar 1991



      Bob Hannah, Mr. Motocross USA, in de jaren ’70 ongenaakbaar op zijn Yamaha